Կոմիտաս

Այս բանաստեղծությունը ինձ շատ դուր եկավ: Հեղինակը պատկերացնում էր, թե իր սիրած աղջիկը ինչ է երազում տեսնում: Ինքը և իր սիրելին առաջին անգամ իրար տեսնում են սիրո ծովի մոտ, աղջիկը այնքան է սիրելի Կոմիտասին իր սերը նմանվել է սարի:
Ինձ դուր եկավ հետևյալ հատվածը՝
Ծաղիկ-ծաղիկ քեզ որոնել՝
Ամպի տակին՝ արևծագին շունչ առել,
Ջրի մոտին, կանաչ խոտին՝
Գլխիդ վերև ծիրան-գոտին փունջ արել։
Այս հատվածում նա ասում էր, որ իր սիրելիին ամեն տեղ որոնել է, բայց այս ամենը իրականում եղել է երազ:

Վարդապետի Լռությունը». Ֆիլմի վերլուծություն

Դիտեցի՝ <<Վարդապետի լռությունը>> ֆիլմը, որը շատ տպավորիչ էր: <<Վարդապետի Լռությունը>> Կոմիտասի մասին պատմող կենսագրական ֆիլմ է, որի սցենարիստը և պրոդյուսերը է Վիգեն Չալդրանյանն է: Ֆիլմը նվիրված է Կոմիտասի հիշատակին: Ֆիլմի վերանագիրը շատ հետաքրքիր էր, և ֆիլմի շնորհիվ նորովին բացահայտեցի Կոմիտասին և շատ կարևոր փաստեր իմացա նրա կյանքի մասին: Ֆիլմի հերոսը ժամանակակից գրող, համալսարանի դասախոս Էդգար Նովենցն է: Ըստ պատմական փաստերի, արխիվային նյութերի, հոգեբանական վարկածների վրա՝ հերոսը փորձում է բացահայտել Կոմիտաս վարդապետի կենսագրության փարիզյան շրջանը, վեր հանել Վիլ-Ժուիֆ մեկուսարանում Կոմիտասի կյանքի վերջին տարիների առեղծվածը: Էդգար Նովենցը ժամանակակից ճանաչված գրող է, որը <<Վարդապետի լռությունը>> վերնագրով վեպ է գրում Կոմիտասի մասին: Այսինքն՝ ֆիլմի գլխավոր հերոսը Նովենցն է, իսկ նրա վեպի գլխավոր հերոսը՝ Կոմիտասը: Նա գիրք է գրում Կոմիտասի կյանքի վերջին տարիների մասին ու ուզում է ոչ միայն պարզել, թե ինչու է Կոմիտասը լռության մեջ ապրել, այլև ինչու է այսօրվա Հայաստանի կյանքը ոչ լիարժեք: Նովենցը անգամ դառնում է հոգեբուժարանում բուժվողներից մեկը, որպեսզի հասկանա ու զգա 20 տարի ֆրանսիական հոգեբուժարանում մեկուսացված ու լռության մեջ ապրող Կոմիտասի հոգեվիճակը: Նա մտերմանում է Սոնայի հետ, գնում է երևանյան հոգեբուժարանում լռակյաց ապրող մի այլ ծերուկի, որը լսելով Կոմիտաս՝ ապաքինվում է:
Հայտնի է, որ Կոմիտասին 1915 թվականին միշտ մղձավանջային երազ է հետապնդել: Այդ երազը նա իր ընկերոջը՝ Չիթունուն է պատմել: Ասում էր. <<Ես հազարավոր հայ երեխաների եմ տեսնում բլրի վրա, որոնք ձեռքները երկինք պարզած՝ <<Առավոտ լուսո>> են երգում>>: Հետո են հասկացել, որ Կոմիտասը 15 թվականի Եղեռնն է կանխատեսել:
Ֆիլմի հերոսն ասում է. <<Կոմիտասը լռեց, որ աշխարհը մի օր խոսի, և այսօր աշխարհը խոսում է…>>:
Կոմիտասի մասին ֆիլմը հնարավորություն է տալիս տեղափոխվելու 1915 թ․ և վերապրելու այն զգացողությունները, ինչը պատճառ է դարձել Կոմիտաս վարդապետի լռության, և իր մեջ ամփոփվելու համար, ինչպես նաև հասկանալու ցեղասպանության ողջ դաժանությունն:
Իսկապես շատ տպավորիչ ֆիլմ էր, այնքան թախծոտ էր, որ անգամ սիրտս լցվեց…